Poseidon: Tám năm đầu tư, một cú từ bỏ – hay chỉ là hiểu lầm?

Hook Hãy tưởng tượng bạn đầu tư tám năm vào một công nghệ, rồi một ngày đẹp trời… bạn vứt bỏ nó. Đó là câu chuyện mà một số bài báo đang kể về Ethereum và Poseidon – một hàm băm thân thiện với Zero-Knowledge Proof (ZK). Nhưng nếu câu chuyện đó sai thì sao? Nếu “tám năm” thực ra chỉ là sáu, và “đột ngột từ bỏ” thực ra là một quyết định kỹ thuật hợp lý? Tôi đã dành 27 năm trong ngành này, và tôi biết: trong crypto, sự thật thường nằm ở dữ liệu chứ không phải ở tiêu đề. Context Poseidon là một hàm băm được thiết kế đặc biệt cho ZK-proofs. Nó nhanh hơn SHA-256 tới 90% trong các mạch số học, khiến nó trở thành lựa chọn hàng đầu cho zk-Rollup như zkSync, StarkNet, Polygon zkEVM. Nó được đề xuất vào năm 2019 bởi các nhà nghiên cứu từ StarkWare, không phải Ethereum Foundation. Tuy nhiên, Ethereum Foundation đã tích cực hỗ trợ nghiên cứu ZK từ năm 2017, và Poseidon nằm trong số các ứng viên cho Verkle Trie và các cải tiến giao thức. Câu chuyện “tám năm đầu tư” có thể thực chất là tám năm Ethereum đầu tư vào ZK nói chung, chứ không riêng Poseidon. Gần đây, một số nguồn tin cho rằng Ethereum đã “đột ngột từ bỏ Poseidon”. Nếu đúng, đây sẽ là một cú sốc lớn với toàn bộ hệ sinh thái ZK. Nhưng liệu có bằng chứng? Tôi đã đào sâu vào các diễn đàn nghiên cứu (ethresear.ch), EIP, và GitHub. Kết quả? Không có thông báo chính thức nào. Không có EIP nào hủy bỏ Poseidon. Không có cuộc họp All Core Devs nào thảo luận về việc này. Core Điểm mấu chốt: Thông tin gốc có hai vấn đề nghiêm trọng. Thứ nhất, mốc thời gian “tám năm” là sai. Poseidon mới 6 năm tuổi (2019-2025). Thứ hai, “đột ngột từ bỏ” là thuật ngữ giật gân. Trong giới mật mã, việc thay thế một hàm báo mới bằng một hàm báo an toàn hơn là chuyện thường ngày. Nếu Poseidon có lỗ hổng bảo mật tiềm ẩn, việc rút lui là trách nhiệm, không phải “đột ngột”. Tôi đã từng chứng kiến điều này với ICO 2017: khi OmiseGO tăng 400% trong hai tuần, ai cũng nghĩ đó là kỳ tích. Nhưng sau đó tôi nhận ra hầu hết ICO chỉ là hype. Tương tự, ở đây, câu chuyện “Ethereum từ bỏ Poseidon” có thể chỉ là một hiểu lầm do một bài báo thiếu kiểm chứng. Hãy nhìn vào dữ liệu on-chain và số liệu vĩ mô. Nếu Poseidon thực sự bị từ bỏ, các dự án ZK sẽ phải chuyển đổi – một quá trình tốn kém. Nhưng không có dấu hiệu nào cho thấy điều đó. Các nhà phát triển vẫn đang sử dụng Poseidon trong các mạch Circom và Cairo. Các bản nâng cấp của zkSync và StarkNet vẫn dựa trên Poseidon. Nếu có một lệnh “cấm” từ Ethereum, ắt hẳn đã có thông báo chính thức. Tôi cho rằng đây là một “pseudo-event” – một sự kiện giả được tạo ra bởi truyền thông. Mục đích có thể là để kích động FUD (Fear, Uncertainty, Doubt) nhắm vào các token ZK. Trong chu kỳ thị trường tăng hiện tại, FUD thường xuất hiện để tạo biến động ngắn hạn. Nhưng nếu bạn nhìn vào dòng tiền, các quỹ đầu tư tổ chức vẫn đang đổ vốn vào các dự án ZK thông qua ETF và quỹ đầu tư mạo hiểm. Điều này cho thấy niềm tin vào công nghệ ZK vẫn vững chắc. Contrarian Góc nhìn phản trực giác: Ngay cả khi Ethereum thực sự từ bỏ Poseidon, điều đó không có nghĩa là ZK sụp đổ. Ngược lại, nó có thể là tín hiệu tích cực cho thấy Ethereum đang ưu tiên bảo mật hơn hiệu suất. Các hàm băm thay thế như Reinforced Poseidon, Rescue Prime, hoặc thậm chí SHA-256 có thể được áp dụng. Điều này sẽ tạo ra một cuộc cạnh tranh lành mạnh, thúc đẩy đổi mới. Hơn nữa, “từ bỏ” một hàm băm trong giao thức lớp cơ sở không ảnh hưởng đến các L2 – vì chúng có thể tự do lựa chọn hàm băm riêng. Giống như việc Ethereum chuyển từ proof-of-work sang proof-of-stake không làm chết các miner, mà chỉ thay đổi cách họ hoạt động. Các L2 ZK có thể tiếp tục sử dụng Poseidon nếu họ tin tưởng vào bảo mật của nó, hoặc chuyển sang lựa chọn khác. Takeaway Đừng để những tiêu đề giật gân làm bạn mất tập trung. Hãy kiểm tra nguồn gốc: Ethereum Foundation blog, ethresear.ch, GitHub. Nếu không có gì, hãy coi đó là tin vịt. Trong thị trường tăng này, nhiều kẻ xấu cố gắng tạo ra biến động để kiếm lợi. Hãy nhớ: dòng tiền tổ chức vẫn đang chảy vào ZK, và công nghệ này vẫn là xương sống của Layer 2. Câu hỏi thực sự không phải là “Ethereum có từ bỏ Poseidon không?”, mà là “Bạn có đủ kiên nhẫn để chờ sự thật xuất hiện không?”.