BitFuFu mất 357 BTC: Báo cáo minh bạch hay đang giấu rủi ro?
Trong 27 năm quan sát thị trường, tôi chưa bao giờ thấy một công ty niêm yết nào lại 'trả trước' 357 BTC mà không cho ai biết nhà cung cấp là ai. Đây không phải lần đầu tiên một công ty khai thác Bitcoin làm điều này, nhưng hiếm khi nào kết thúc có hậu.
BitFuFu, công ty khai thác Bitcoin niêm yết tại Mỹ, vừa công bố bản cập nhật hoạt động tháng 7. Theo đó, tổng hashpower đạt 14.2 EH/s, giảm nhẹ so với tháng 6. Tự khai thác chỉ tăng 0.1 EH/s lên 3.6 EH/s, trong khi hashpower ủy thác giảm từ 11.8 xuống 10.6 EH/s. Sản lượng tháng 7 đạt 112 BTC, giảm 13 BTC so với tháng trước, tương đương mức giảm 10%.
Nhưng con số gây chú ý nhất lại nằm ở bảng cân đối kế toán: BTC holdings giảm từ 1.671 xuống 1.314 BTC, tức mất 357 BTC. Lý do được đưa ra là 'trả trước cho hashpower trong 330 ngày'. Một khoản thanh toán khổng lồ mà không có bất kỳ thông tin chi tiết nào về đối tác, giá cả, điều khoản bảo vệ, hay thời gian giao hàng cụ thể.
Hãy đặt điều này trong bối cảnh vĩ mô. Thị trường đang trong bear market, lợi nhuận khai thác giảm mạnh sau halving. Các công ty khai thác phải tìm cách tối ưu hóa chi phí, nhưng BitFuFu từng cam kết 'không hy sinh unit economics để tăng hashpower'. Giao dịch 357 BTC tương đương khoảng 20 triệu USD ở giá hiện tại. Đổi lại, họ có hashpower trong 330 ngày. Nếu hashpower đó là 5.3 EH/s như thông báo tháng 6, thì mỗi EH/s họ trả trước khoảng 3,8 triệu USD. So với giá thị trường, con số này có thể hợp lý, nhưng rủi ro là nhà cung cấp có thể không giao hàng đúng hạn.
Điều đáng lo ngại hơn là sự thiếu nhất quán trong báo cáo. Tháng 6, BitFuFu tiết lộ 'từ tháng 8, nhà cung cấp sẽ cung cấp 5.3 EH/s trong 270 ngày'. Tháng 7, họ lại gọi đó là '330 ngày hashpower mới'. Hai con số không khớp nhau. Có thể đây là cùng một giao dịch nhưng với thời hạn khác? Hay là hai giao dịch riêng biệt? Nếu là cùng một, tại sao thời hạn lại thay đổi? Nếu là hai, thì tổng hashpower mới là bao nhiêu? Công ty không giải thích, và điều này tạo ra một 'vùng xám' thông tin.
Thêm vào đó, tự khai thác chỉ tăng 0.1 EH/s, trong khi hashpower ủy thác giảm 1.2 EH/s. Điều này cho thấy BitFuFu đang thu hẹp các hợp đồng ủy thác kém hiệu quả, như họ từng nói. Nhưng việc trả trước 357 BTC cho hashpower mới lại đi ngược lại logic 'không hy sinh unit economics'. Bởi lẽ, trả trước một khoản lớn như vậy làm tăng chi phí vốn, đồng thời giảm dự trữ BTC, khiến công ty dễ bị tổn thương hơn trong bối cảnh giá BTC biến động.
Góc nhìn phản trực giác: Nhiều nhà đầu tư cho rằng trả trước là xấu, nhưng trong bối cảnh thiếu hụt hashpower sau halving, đây có thể là cách duy nhất để đảm bảo nguồn cung. Vấn đề không phải là trả trước, mà là thiếu minh bạch. Một công ty niêm yết mà không tiết lộ nhà cung cấp, điều khoản, thì đồng nghĩa với việc họ đang giấu điều gì đó. Có thể họ đang che giấu mức giá cao hơn thị trường, hoặc thỏa thuận với một bên liên quan. Trong 27 năm quan sát của tôi, những dấu hiệu thiếu minh bạch thường báo trước điều tồi tệ hơn.
Chúng ta cũng cần nhìn vào các chỉ số phụ. BTC holdings giảm 357 BTC, nhưng tài sản thế chấp cũng giảm 10 BTC (từ 54 xuống 44 BTC). Tổng cộng, công ty mất 367 BTC khỏi bảng cân đối kế toán trong tháng 7. Trong khi đó, sản lượng chỉ đạt 112 BTC. Như vậy, dòng tiền ra gấp hơn 3 lần dòng tiền vào. Nếu không có hashpower mới kịp thời bù đắp, BitFuFu đang 'đốt' dự trữ để duy trì hoạt động.
Đây không phải lần đầu tiên tôi thấy một công ty khai thác làm điều này. Năm 2018, nhiều công ty đã trả trước cho hashpower và sau đó phá sản khi giá BTC giảm. Sự khác biệt duy nhất là BitFuFu có SEC giám sát, nhưng SEC chỉ yêu cầu công bố thông tin tài chính, không yêu cầu chi tiết từng giao dịch. Vì vậy, họ có thể hợp pháp giấu thông tin nếu không bị hỏi.
Kết luận: BitFuFu có thể sống sót qua chu kỳ này nếu hashpower mới thực sự sinh lời. Nhưng nếu họ đang dùng BTC dự trữ để mua thời gian, thì khi BTC giảm thêm, họ sẽ gặp vấn đề. Đối với nhà đầu tư, đây là lúc cần nhìn vào bảng cân đối kế toán, không phải hashpower. Câu hỏi đặt ra: Liệu BitFuFu có đang tạo ra một 'bong bóng hashpower' mà không ai dám kiểm tra?