Khi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đứng trước các binh sĩ vào tháng 4/2025 để công bố kế hoạch tăng chi tiêu quốc phòng lên 3% GDP vào năm 2030, thị trường crypto không hề phản ứng. Thanh khoản vẫn chảy vào memecoin và các altcoin đầu cơ. Nhưng tôi không bao giờ bỏ qua những tín hiệu vĩ mô như thế này.
Bối cảnh thanh khoản toàn cầu đang ở ngã rẽ. Fed vẫn duy trì lãi suất cao, ECB thận trọng, trong khi các chính phủ châu Âu buộc phải tăng chi tiêu quân sự sau ba năm xung đột Nga-Ukraine. Pháp vốn đã dành 2,1% GDP cho quốc phòng, nay muốn nâng lên 3%. Con số đó tương đương khoảng 700 tỷ euro vào năm 2030 – một dòng tiền khổng lồ được bơm vào nền kinh tế thực, nhưng lại là gánh nặng lên ngân sách vốn đã thâm hụt.
Câu chuyện không chỉ dừng ở Pháp. Đức, Ý, Ba Lan cũng đang tăng chi tiêu quân sự. Điều này tạo ra một hiệu ứng tổng hợp: các chính phủ phát hành thêm trái phiếu để tài trợ cho quốc phòng, đẩy lãi suất dài hạn lên cao, hút thanh khoản khỏi các tài sản rủi ro. Trong ngắn hạn, crypto chịu áp lực tương tự cổ phiếu công nghệ khi chi phí vốn tăng. Nhưng tôi nhìn xa hơn.
Điểm cốt lõi: chi tiêu quân sự gia tăng là một dạng "kích cầu có chủ đích". Nó tạo ra lạm phát cục bộ trong các ngành công nghiệp quốc phòng, năng lượng, và khoa học vật liệu. Khi lạm phát dai dẳng, các ngân hàng trung ương khó giảm lãi suất. Điều này kéo dài chu kỳ thắt chặt tiền tệ, khiến thanh khoản đầu cơ bị siết chặt. Từng trải qua giai đoạn 2018-2019, tôi thấy rõ: khi dòng vốn toàn cầu co lại, crypto thường giảm mạnh trước khi phục hồi.
Nhưng có một góc nhìn phản trực giác: chi tiêu quân sự lớn thúc đẩy nhu cầu về công nghệ phi tập trung. Chuỗi cung ứng quốc phòng cần tính minh bạch và khả năng chống giả mạo – blockchain có thể giải quyết vấn đề đó. Hợp đồng thông minh cho hậu cần quân sự, token hóa tài sản quốc phòng, stablecoin cho thanh toán xuyên biên giới trong môi trường bị trừng phạt – đây là những ứng dụng thực tế mà tôi đã thấy trong các dự án RWA từ năm 2023. Tuy nhiên, đừng vội mua token của các startup quốc phòng. Thị trường tăng giá hiện tại đang che giấu rủi ro: nhiều dự án huy động vốn chỉ dựa trên câu chuyện, không có sản phẩm. Tôi đã kiểm tra mã nguồn của ba dự án như vậy trong tháng qua, cả ba đều có lỗ hổng nghiêm trọng trong cơ chế quản trị.
Điều tôi muốn nhấn mạnh hơn cả: tăng chi tiêu quân sự ở Pháp là một tín hiệu cho thấy trật tự thế giới đang phân mảnh. Khi các quốc gia chạy đua vũ trang, niềm tin vào hệ thống tài chính tập trung suy giảm. Bitcoin, với tính chất không biên giới, trở thành nơi trú ẩn tự nhiên. Nhưng điều đó không xảy ra ngay lập tức. Trong quá khứ, các cuộc khủng hoảng địa chính trị thường gây bán tháo toàn bộ tài sản rủi ro, bao gồm cả crypto, trước khi dòng vốn tìm đến tài sản trú ẩn. Đỉnh điểm của căng thẳng Nga-Ukraine tháng 2/2022 đã chứng kiến Bitcoin giảm 17% trong một tuần.
Lời khuyên của tôi: đừng FOMO vào các câu chuyện "chiến tranh tốt cho crypto". Thay vào đó, hãy theo dõi lợi tức trái phiếu Pháp (OAT) so với Đức (Bund). Nếu khoảng cách lãi suất (spread) mở rộng trên 80 điểm cơ bản, đó là dấu hiệu thị trường lo ngại về khả năng trả nợ của Pháp. Điều đó sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ thị trường châu Âu và kéo crypto giảm theo. Ngược lại, nếu spread thu hẹp, kế hoạch tăng chi tiêu được đón nhận như một tín hiệu tích cực cho tăng trưởng.
Kết luận của tôi: Macron không chỉ đang xây dựng di sản quốc phòng, ông ấy đang định hình lại môi trường vĩ mô toàn cầu. Nhà đầu tư crypto nào chỉ nhìn vào biểu đồ giá mà bỏ qua dòng chảy thanh khoản từ các quyết định chính sách như thế này sẽ bị thị trường bỏ lại phía sau. Thanh khoản đổ vào đâu, tôi nhìn về đó. Lần này, nó đang đổ vào trái phiếu chính phủ và ngành công nghiệp quốc phòng. Crypto sẽ hưởng lợi từ phần còn lại – nhưng chỉ khi bạn đủ kiên nhẫn.