OPEC+ vừa bơm thêm 188.000 thùng dầu thô mỗi ngày vào thị trường toàn cầu. Trump tuyên bố nới lỏng một chính sách kinh tế, nhưng chi tiết vẫn nằm trong vùng tối. Trong các cộng đồng crypto, những dòng tweet đầu tiên đã xuất hiện: 'Thanh khoản sắp đổ về!'. Tôi không vội. Tôi đã chứng kiến quá nhiều lần thị trường hiểu sai tín hiệu vĩ mô, và thường là theo hướng lạc quan nhất có thể.
Hãy đặt câu hỏi: 188.000 thùng dầu có ý nghĩa gì với một giao thức DeFi đang khoe TVL 5 tỷ USD? Về mặt vật lý, con số này chỉ tương đương 0.18% nhu cầu dầu toàn cầu, một giọt nước trong đại dương. Nhưng tài chính không vận hành bằng vật lý; tài chính vận hành bằng câu chuyện. OPEC+ đưa ra một thông điệp rất lớn: chúng tôi sẵn sàng bơm thêm dầu để kiềm chế giá. Thông điệp đó khiến thị trường lập tức định giá lại kỳ vọng lạm phát.
Giá dầu giảm là một trong những tín hiệu mạnh nhất mà các ngân hàng trung ương có thể nhìn thấy. Xăng dầu là một phần không nhỏ trong rổ CPI, và nó lan tỏa sang hầu hết các ngành sản xuất, vận tải, logistics. Khi CPI có dấu hiệu hạ nhiệt, Fed có dư địa để giảm lãi suất. Lãi suất giảm đồng nghĩa với chi phí vốn rẻ hơn, và tiền rẻ chảy vào những tài sản có độ rủi ro cao, bao gồm cả Bitcoin. Về mặt logic, tuyến truyền dẫn này rất mạch lạc.
Nhưng chính ở đây, tôi muốn dừng lại và nói về một chi tiết mà hầu hết các bản tin đều bỏ qua: vì sao OPEC+ lại tăng sản lượng vào lúc này? Địa chính trị toàn cầu đang căng thẳng. Nhiều nước sản xuất dầu đang hưởng lợi từ giá cao. Nếu họ là những nhà kinh doanh duy lý, họ sẽ muốn giữ sản lượng thấp để duy trì giá. Việc tăng sản lượng, dù nhỏ, cho thấy họ đang nhìn thấy một điều gì đó phía trước. Trong lịch sử, các quyết định tăng sản lượng lớn thường đến trước hoặc ngay trong suy thoái. Năm 2015, OPEC+ tăng sản lượng để chống lại dầu đá phiến Mỹ, giá dầu giảm một nửa, và thế giới chứng kiến một cuộc khủng hoảng năng lượng. Năm 2020, Saudi Arabia bơm dầu trong bối cảnh đại dịch, khiến giá dầu âm lần đầu tiên. Đằng sau mỗi quyết định tăng sản lượng luôn có một động cơ cạnh tranh hoặc phòng vệ.
Tôi là một Narrative Hunter. Tôi không săn tin nóng; tôi săn mạch ngầm của câu chuyện. Khi OPEC+ tăng sản lượng, câu chuyện bề mặt là 'chống lạm phát', nhưng mạch ngầm có thể là 'nhu cầu toàn cầu đang yếu đến mức chúng tôi phải bán trước khi giá rơi'. Nếu mạch ngầm này đúng, thì toàn bộ kỳ vọng về việc Fed nới lỏng sẽ không đến từ một nền kinh tế khỏe mạnh, mà đến từ một nền kinh tế đang hấp hối. Và khi ngân hàng trung ương nới lỏng để cứu nền kinh tế đang hấp hối, tài sản rủi ro sẽ có những phiên phục hồi ngoạn mục, nhưng đó là sự phục hồi trong một cơn bão.
Điểm tôi quan tâm đặc biệt là các sản phẩm stablecoin sinh lời như sUSDe. Trong những năm gần đây, nhiều người coi đây là 'kho bạc kỹ thuật số'. Nhưng tôi đã nhiều lần nói rằng những sản phẩm này được xây trên sự không khớp kỳ hạn và rủi ro chồng chất. Họ huy động stablecoin, đem đầu tư vào trái phiếu Mỹ hoặc các chiến lược basis, rồi trả cho người dùng một mức lãi suất hấp dẫn. Mô hình này chạy rất tốt khi lãi suất cao và thị trường ổn định. Nhưng khi Fed bắt đầu xoay trục, chênh lệch giữa lãi suất funding và lợi suất trái phiếu bị bóp nghẹt. Lợi nhuận của các giao thức này giảm mạnh, trong khi chi phí huy động vẫn còn nguyên. Nếu thanh khoản đảo chiều đủ mạnh, sUSDe và những đứa em của nó sẽ trở thành chiếc domino đầu tiên. Giống như Terra vào tháng 5/2022, nhưng với khuôn mặt hiện đại hơn.
Không chỉ stablecoin, Layer2 cũng nằm trong vòng xoáy. Tôi từng viết rằng sự khác biệt giữa OP Stack và ZK Stack không nằm ở công nghệ, mà ở ai thuyết phục được nhiều dự án deploy chain trước. Khi thanh khoản khan hiếm, các đội ngũ sẽ chọn một nơi an toàn để đỗ vốn. Họ đổ xô vào hệ sinh thái mạnh nhất. Điều này tương tự như cách OPEC+ tăng sản lượng để giữ thị phần trước dầu đá phiến Mỹ. Đây không phải là câu chuyện tăng trưởng, mà là câu chuyện sinh tồn.
Nếu bạn theo dõi dữ liệu on-chain, bạn sẽ thấy thanh khoản đang di chuyển từ các chuỗi nhỏ sang các chuỗi lớn. Điều này không phải ngẫu nhiên. Khi lãi suất giảm, các quỹ đầu tư mạo hiểm sẽ tìm kiếm lợi suất cao hơn từ các tài sản rủi ro, nhưng họ có xu hướng tập trung vào các giao thức có thanh khoản sâu. Các giao thức nhỏ sẽ phải vật lộn để giữ chân người dùng. Sự phân cực này rất giống với thị trường dầu mỏ: OPEC+ tăng sản lượng, nhưng chỉ những quốc gia có chi phí khai thác thấp mới trụ lại. Những nhà sản xuất nhỏ, chi phí cao sẽ bị đào thải. Trong crypto, điều tương tự đang diễn ra với các Layer 2 không có sự khác biệt rõ ràng.
Vào năm 2017, tôi đã dành ba tháng đọc 32 whitepaper mỗi tuần. Tôi học được cách lọc bỏ 70% các dự án chỉ dựa trên lời hứa. Bây giờ, tôi áp dụng phương pháp đó vào phân tích vĩ mô. 188.000 thùng dầu/ngày là một con số nhỏ, nhưng nó là một trong những tín hiệu rõ ràng nhất trong năm nay. Tín hiệu này có thể dẫn đến một đợt bơm thanh khoản ngắn hạn cho crypto. Nhưng nếu tôi phải đặt cược, tôi sẽ không nằm trong nhóm đám đông hô vang 'bull market'. Tôi sẽ đứng bên lề, theo dõi dòng tiền thực sự đi vào đâu, và chờ câu chuyện bắt đầu khi thị trường lao dốc. Vì câu chuyện thực sự bắt đầu khi thị trường lao dốc.
Có một nghịch lý khiến tôi luôn cảnh giác: mọi người đều nói 'lạm phát giảm là tin tốt'. Nhưng hãy tự hỏi – lạm phát giảm vì nguồn cung tốt hơn hay vì nhu cầu suy yếu? Nếu vế sau, tin tốt đó thực chất là tin xấu. Nếu OPEC+ tăng sản lượng vì họ biết nhu cầu dầu sắp giảm mạnh, nghĩa là thương mại toàn cầu đang đi xuống. Khi thương mại đi xuống, doanh thu của mọi doanh nghiệp giảm, và các loại tài sản đầu cơ sẽ là nơi bị rút vốn đầu tiên. Bitcoin không phải là nơi trú ẩn an toàn trong một cuộc suy thoái thực sự; nó là một tài sản đầu cơ có độ biến động cao. Lịch sử 2022 đã dạy chúng ta điều đó.
Trong DeFi Summer 2020, thanh khoản chảy vào các pool như một trận lũ, và những ai khôn ngoan đã thoát ra trước khi phần thưởng khai thác giảm dần. Lần này cũng vậy: khi sản lượng dầu tăng lên, thanh khoản có thể chảy vào một cách giả tạo, và nếu bạn không hiểu nguồn gốc dòng tiền, bạn sẽ là người cuối cùng rời bàn. Tôi luôn nhắc các cộng sự của mình rằng, đừng bao giờ nhìn vào TVL rồi kết luận sức khỏe của một giao thức. Hãy nhìn vào dòng tiền ròng, hãy nhìn vào chi phí huy động vốn, và hãy nhìn vào độ trễ oracle. Một giao thức có TVL khổng lồ nhưng dựa trên thanh khoản vay mượn sẽ sụp đổ nhanh hơn bạn tưởng.
Tôi không có ý nói rằng thị trường crypto sắp sập. Tôi nói rằng chúng ta đang đứng trước một ngã ba – một ngã ba giữa câu chuyện thanh khoản dồi dào và câu chuyện suy thoái kinh tế. Trong cuốn nhật ký tự do mà tôi vẫn viết mỗi ngày, mỗi chu kỳ thị trường là một chương. Chương hôm nay chưa có tiêu đề rõ ràng, nhưng tôi có thể cảm nhận nó sắp chuyển trang. Hãy tìm kiếm động cơ thực sự giữa rừng ồn ào, trước khi bạn tin vào bất kỳ bản tin nào. Đó là lời khuyên duy nhất tôi có thể gửi đến những ai đang cầm tiền giữa lúc này. Khi mọi người nhảy vào ăn mừng tin OPEC+, hãy tự hỏi: thanh khoản đang đến từ tăng trưởng kinh tế, hay từ sự tuyệt vọng của các ngân hàng trung ương? Câu trả lời sẽ quyết định liệu con thuyền crypto của bạn có chịu được khi dòng tiền rẻ bắt đầu rút. Câu chuyện thực sự bắt đầu khi thị trường lao dốc, và tôi sẽ đứng bên lề chờ xem điều gì sẽ nổi lên.